web analytics

Dizi izlencesinden tüketim alışkanlığına doğru giden bir yol

Bilindiği üzere tüketim odaklı toplumda pazarlanmak istenilen metaların tüketicilere ulaştırılması sadece reklamlar maharetiyle gerçekleşmemekte; reklamların yanı sıra televizyon dizileri de tüketim kültürünün yayılmasında önemli bir rol üstlenmektedirler. Dizi filmler ele aldıkları konular itibariyle insanların gündelik yaşamlarında olağan şekilde karşılaştıkları politika, aile içi ilişki, töre gibi konuları ele aldıklarından bu yapımların toplum tarafından kabul edilmesi de kolay olmaktadır.

Televizyon dizileri, kanallar tarafından en fazla önem verilen yapımlar haline gelmişlerdir. Türkiye’de ana akım olarak kabul edilebilecek pek çok kanalın ana yayın kuşağı içerisinde birden fazla dizi yer almaktadır. Bu durumun en büyük nedeni bu yapımların reklamlar maharetiyle kanallara büyük bir finansman girdisi sağlıyor olmalarından kaynaklanmaktadır. Kanalların ana yayın kuşağında her geçen gün kendisine daha fazla yer bulan dizi filmler toplumun büyük bir kesimine ulaşma fırsatı yakalamışlardır. RTÜK tarafından gerçekleştirilen televizyon izleme eğilimleri araştırması sonuçları da izleyicilerin haberlerden sonra en çok televizyon dizilerini izlediğini ortaya koymuştur. Bunun en önemli göstergesi dizi filmlerin toplum hayatını meşgul eden bir düzeye gelmiş olduklarıdır.

Dizi filmlerin toplum tarafından kabul görmelerindeki diğer bir etken içlerinde bulunan karakterlerdir.

En çok izlenen dizilerde yer alan karakterlerin toplumun büyük bir bölümünce kabul gördükleri ifade edilebilecektir. Bunun sonucunda dizi filmlerde yaratılan karakterler ile izleyicilere sunulan tüketim kültürüne özgü değerlerin, tüketim kalıplarının, yaşam tarzlarının ve diğer özelliklerin topluma enjektesini daha kolay hale getirmektedir. Bireyleri ciddi şekilde tüketim toplumu ögelerine maruz bırakan televizyon dizileri; gerçek dünya ile kurgu olan arasındaki bağı tamamen görünmez bir biçime sokmaktadır.

Kısacası televizyon kanallarının en önemli araçlarına dönüşen televizyon dizileri kurguladıkları karakterler ile toplumsal kültürü etkilemektedir. Bu karakterlerin reklamlarda da kullanılmasıyla bireylerdeki gerçeklik algısı alaşağı edilmekte, reklamlarda izleyiciler tarafından büyük ilgi gören dizi karakterlerinin kullanılmasıyla tüketim kültürünün topluma sirayeti kolaylaştırılmaktadır.

Bugün Türkiye’de yaşanılan süreç de tam anlamıyla yukarıda zikredilen düşüncelerle benzeşmektedir. Kişiler zamanlarının büyük bir çoğunluğunu geçirdikleri televizyon ve diziler eliyle adeta uyuşturulmakta ve kendilerini görünüş ve yaşayış tarzı itibariyle etkisi altında kaldıkları dizi film karakterleri ile ifade etmeye çalışmaktadırlar. Daha önceki bölümlerde bahsedildiği üzere; Türkiye’de insanlar ortalama olarak gündelik yaşantılarının dörtte birini televizyon karşısında geçirmekte ve bunun doğal bir sonucu olarak ise bu yapımların etkisi altında kalmaktadırlar. Burada mesele dizi filmlerin ya da genel manasıyla televizyonun insanları ne yönde etkilediğinin tahlil edilmesidir. Bu manada, Türkiye’de tıpkı dünyada olduğu gibi dizi karakterleri vasıtasıyla markalar yaratılmakta ve insanları bu yolla tüketime yönlendirmektedir.

Dünyanın birçok yerinde dizi film karakterlerin temsil ettiği yaşam tarzları, kullandıkları saç modelleri veya konuşma biçimleri bir moda stili olarak ortaya çıkabilmekte, karakterin kullandığı eşyalar izleyicilerin tercihini etkileyebilmektedirler. Bireylerde onlar gibi yaşama, onlar gibi olma ve onların yaptıkları herzeyi yapma isteği sayısız sayıdaki tüketim metasına da bağımlılığı beraberinde getirmektedir ve onları daha fazla ürün almaya itmektedir.

Reklamcılar ise bu durumu moda adı altında gayet olağan bir durummuş gibi gösterip yeni pazarlama taktikleri geliştirmeye başlamaktadırlar. Reklamcılar ve üreticiler için aslında iş oldukça kolaydır. Çünkü hâlihazırda onların ürettikleri ve pazarlamaya çalıştıkları şeyleri dizi film karakterleriyle kendilerine sunmalarını bekleyen aç ve ne istediğini bilmeyen bir tüketici gurubu mevcuttur. İşte bu durumdan yararlanmak isteyen üreticiler veya sistem ise büyük bir ilgi ile bekleyiş içerisinde bulunan kişilerin işini daha da kolaylaştırmak ve ürünlerini çok daha efektif biçimde pazarlamak adına internet teknolojisinin faydalarından yararlanmaya başlamışlardır. Gerek mobil uygulamalar gerekse de internet siteleri ve sosyal medya uygulamaları ile halka ulaşmaya çalışmaktadırlar.

Televizyon ve diziler üzerinden pazarlama yöntemi günümüzde en fazla tercih edilen yöntemlerden birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Featherstone’a (1996) göre, kapitalist düzen bu yeni pazarlama şekliyle çok sıradan tüketim metalarını romantiklik, egzotizm ve arzu temalarıyla ilişkilendirerek pazarlamaya çalışmaktadır. Bauman (2010) ise, bu yeni durumu kitle iletişim araçlarının kişileri ayartması şeklinde yorumlamış ve tüketim ürünlerinin mutluluk ile özdeşleştirildiğini savunmuştur.

Dizi filmler vasıtasıyla bireylerin tüketmeleri istenilen şeyler; karakterlerin kullandıkları ürünlerin kullanımını içermektedir. Söz konusu ürünler bazen araba, cep telefonu, takı, mobilya, yiyecek, içecek, dizinin çekildiği mekânı görme, müzik dinleme, saç modeli kullanma gibi unsurlar olabilecektir. Herhangi bir firmanın ürünlerinin bir dizide kullanılıyor olması o firma ürünlerini daha çekici bir hale getirmektedir. Dizideki karakterlerin kişisel özellikleri ve onların ürünlere kattığı artılar, izleyicilerin ürünlere yönelik yaklaşımlarını ve satın alma eğilimlerini değiştirebilmektedir.

Reklam sektöründe ünlü isimlerin kullanılarak ürün pazarlamasının yapılmaya çalışıldığı bu yöntem “star sistemi” olarak bilinmektedir. Dizi film karakterlerine yüklenen olağanüstü özelliklerin ürünler de benzerlik gösterdiğine dair bireyleri ikna etmeye çalışan bir sistem olarak açıklanabilecektir. Gerçek ile fantastik öğelerin birleşiminden karakterlerin kimlik ve kişiliklerinin efsaneleştirilmesi, kahramanlaştırılması, iyi olanla temsil edilmesi dolaylı bir şekilde kahramanın kullandığı ürüne yönelik algı ve eğilimi de mutlak suretle etkilemektedir. Bu manada, dizi karakterlerinin toplumca benimsemeleri adına onları adaletsizliğe karşı çıkan güçsüzün yanında duran rol modeller olarak göstermek kaçınılmazdır. Türkiye’de bu noktada dizi filmlerin yardımına ise internet ve onun araçları koşmaktadır.

Herkes tarafından kabul göreceği üzere günümüzde en etkin kullanılan iletişim kanallarını başında internet ve televizyon gelmektedir. Özellikle genç ve yeniliğe açık kesimin bu iki iletişim ağını etkin olarak kullanıyor olması, üretici firmaların da televizyon ve internet kanallarını çok daha etkin olarak kullanmalarına zemin hazırlamaktadır. Üretici firmalar bu iki etkin iletişim ağını verimli kullanmak adına ilk olarak en çok takip edilen televizyon programlarına (dizi ve filmlere) sponsor olmakta ve tüketicinin kafasında adeta birer rol model olan oyunculara ürünlerini kullandırarak tüketicilerin dikkatlerini çekmektedirler.

Çağımızda özellikle cep telefonları ve tabletler gibi mobil cihazların günlük hayatın vazgeçilmez nesneleri haline gelmeleriyle birlikte; izleyiciler takip ettikleri televizyon dizi veya programlarını yayınladıkları günlerde izleyemeseler dahi sonraki günlerde yanlarında bulunan bu küçük teknolojik aletlerin yardımıyla kolaylıkla takip edebilmektedirler. Bu noktada hem izleyiciler için kolay erişim imkânı sağlanmakta hem de dizilerde ürünlerini pazarlamaya çalışan firmalar açısından yepyeni bir pazarlama stratejisinin önünü açmaktadır.

Bahse konu internet siteleri ya da mobil uygulamalar dizilerdeki oyuncuların bölüm ya da farklı sahnelerde giymiş oldukları giysiler ve kullandıkları aksesuarların hangi markaya ait olduklarından fiyatlarına kadar çeşitli bilgiler sunarak izleyicileri doğrudan olarak bu ürünlerle buluşturmaktadır. Böylelikle kişilerin tüketim metalarına ulaşma imkânları artmakta ve sistem tarafından pazarlanmaya çalışılan malzemelere daha fazla maruz kalmaktadırlar. Bu durumun doğal bir sonucu olarak kitle iletişim araçlarının bu denli etkisi altında kalınmasıyla tabiri caizse sahte ihtiyaçların kuşattığı, kendilerinden oldukça uzak olan rol modellerle dolu ve her birisi birbirinin aynısı olan bir toplum yapısı ortaya çıkmaktadır.

Teknoloji firmaları tarafından en etkin şekilde kullanılan alanlardan birisi de kuşkusuz cep telefonları ve tabletlerde kullanılan mobil uygulamalardır. Cep telefonu ve tabletlerin günlük yaşamda kapladıkları alan düşünüldüğünde firmaların bu uygulamalar yoluyla kullanıcılara ulaşma çabaları oldukça anlaşılır bir durumdur. Mobil uygulamalar hem herkesin elinde bulunan akıllı telefon veya tabletlere entegre olmaları hem de uygulamalara yeni yüklenen içerikleri bildirimler yoluyla kullanıcılara iletmeleri bakımından diğer yöntemlere oranla çok daha dinamik ve etkin bir hal almaktadır.

Dünyanın en önemli şirketleri ve yatırımcıları klasik reklam verme şekillerinden vazgeçerek kendileri açısından çok daha yaratıcı, günlük değişimlere anında cevap verebilen ve geniş kitleleri kapasitesine sahip mobil uygulama reklamlarını kullanmaktadırlar. Araba markalarından, giyim ve makyaj malzemesi satan markalara kadar birçok firma geliştirdikleri uygulamalar ile müşterilerine her an ulaşabilecekleri mobil uygulamalar yoluyla ulaşmayı denemektedirler.

Eğer harddisk dolumu konusunda yardıma ihtiyacınız ya da dizi dolumu yaptırmak istiyorsanız lütfen iletişim sayfasındaki bilgilerini kullanın.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir