web analytics

Lorenz Eğrisi, Lorenz Eğrisi ve Gelir dağılımı, Lorenz Eğrisi Nedir?

Amerikalı istatistikçi Max Lorenz  (1905)  tarafından geliştirilmiş olan Lorenz eğrisi gelir dağılımı eşitsizliğinin gösterilmesinde yaygın olarak kullanılan ve bazı gelir dağılımı eşitsizliği ölçülerinin hesaplanmasında temel alınan geometrik bir grafik olarak kullanılmaktadır (Öztürk ve Göktolga, 2010:10).

Her türlü gelir dağılımı eşitsizliğini ölçmek için kullanılabilen Lorenz eğrisi,  yüzde olarak ülkedeki toplam gelirin ne kadarının kaç kişi tarafından kullanıldığını, gelirin paylaşım şeklini ve adil gelir dağılımı nın ne oranda sağlandığını görsel olarak ortaya koymaktadır (Savaşan, 2011: 116).

lorenz eğrisi nin oluşturulmasında kümülatif yüzde değerlerin yer aldığı bir kutu diyagramı kullanılmaktadır. Dikey eksende toplam gelirin %100’ü, yatay eksende nüfusun % 100’ü yer almakta olduğundan diyagram bir kutu şeklini almaktadır. Şekil 2’de lorenz eğrisi nin yer aldığı bu diyagram gösterilmektedir.

Şekil 2 : lorenz eğrisi

 lorenz eğrisi
Kaynak: Atkinson – On theMeasurement of Inequality (1969)

Şekil 2 de görüldüğü üzere dikey eksende toplam gelir oranı, yatay eksende ise nüfus oranı yer almaktadır. Bir topluluktaki toplam gelirin topluluğu oluşturan tüm bireylere eşit dağıtıldığı, bir başka deyişle,  bireylerin nüfus içindeki yüzde paylarının toplam gelirden aldıkları yüzde paylarına eşit olduğu noktaların oluşturduğu doğruya ”eş bölüşüm doğrusu” denilmektedir ve bu doğru, toplam gelirin içinde bulunulan topluluk içerisinde en yüksek düzeyde eşit bir şekilde dağıldığını ifade etmektedir (DPT, 2001:6). Yani eş bölüşüm doğrusu, bir ülkede gelirin eşit şekilde dağıldığını göstermektedir (Atkinson, 1969:246). Mutlak eşitlik durumunda, toplumun en düşük gelir elde eden % 10’u milli gelirin % 10’unu, en düşük gelir elde eden  %  20’si milli gelirin  %  20’ sini almaktadır. (Pınar,  2010:  311).  Toplam gelir, bireyler arasında eşit olarak dağıldığında Lorenz eğrisi AB doğrusu gibi bir şekil almaktadır. Gelir dağılımı eşitlikten uzaklaştıkça lorenz eğrisi AB doğrunun altında eş bölüşüm doğrusundan uzaklaşmaya başlamaktadır. Gelir bölüşümüm adaletten ne kadar uzaklaşır ise bu mesafe de o kadar büyümektedir (Sen, 1976:226).

lorenz eğrisinde bireyler veya gruplar, elde ettikleri gelirlerinin büyüklüğüne göre en küçükten büyüğe doğru sıralanmaktadır. Eğriyi oluştururken grafiğin dikey ekseninde gelirin birikimli miktarları, yatay eksende ise nüfusun birikimli miktarları yüzde olarak gösterilmektedir. (Lorenz, 1905:216).

lorenz eğrisi yazımış sona ermiştir. Bir sonraki yazıda görüşmek dileğiyle…

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir