web analytics

Kişisel Gelir Dağılımı, Kişisel Gelir Dağılımı Nedir ?

Bir ülkedeki bireylerin ve belirli grupların sosyal sınıf farklılıklarını gözetmeden milli gelirden ne kadar pay aldığını gösteren dağılıma, kişisel gelir dağılımı denilmektedir (Kuştepeli ve Halaç, 2004:147).

Gelir adaletsizliklerinin belirlenmesi bakımından bireylerin sahip olduğu gelir büyüklüklerini dikkate alan kişisel gelir dağılımı, gelirin büyüklüğün yanında, gelirin türü, meslekler, sektörler, yaş ve cinsiyet, eğitim durumu gibi konularda da analiz yapma imkanı vermektedir (Doğan ve Tek, 2007:97).

kişisel gelir dağılımıFertlerin veya tüketici karar birimlerinin belirli bir sürede elde ettikleri gelir düzeylerini belirlemek için kişisel gelir dağılımı kavramına başvurulmaktadır (Özbilen, 1999:479). Kişisel gelir dağılımı gelirin nasıl, nerede, ne yaparak elde edildiğini değil, sadece tüketici birimlerin belirli bir süre boyunca elde ettikleri gelir miktarını göz önünde tutmaktadır (Türk, 1989:281). Kişisel gelir dağılımı, toplam gelirin toplumu teşkil eden bireyler ve aileler arasında nasıl dağıldığını yani bireylerden ne kadarının ne miktarda gelir elde ettiklerini ve gelir seviyeleri arasındaki farkın ne olduğu sonucunu ortaya koymaktadır (Tuncer, 1970:5). Bunun yanında, hanelerin sosyoekonomik yapılarında zaman içinde meydana gelen değişikliklerin belirlenmesine katkı sağlamaktadır (Doğan ve Tek, 2007:97)

Milli gelirin kişisel dağılımının incelenmesi ekonomik refah açısından önem taşımaktadır. Bunun nedeni, bir ülkenin milli geliri artsa bile, bu artıştan az sayıda kişi yararlanmakta ve gelir dağılımındaki dengesizlik artmakta ise, o ülkedeki ortalama refah düzeyinin gelişme gösterdiğini söylemek doğru olmamaktadır. Diğer yandan bir ülkenin birim başına milli gelir düzeyi değişmese bile daha dengeli dağılım sağlanırsa “azalan marjinal fayda yasası” gereği, ülkenin refah düzeyinde bir yükselme olmaktadır. Günümüzde sosyal devlet anlayışının altında bu mantık yatmaktadır (Eren, 2005:62).

Kişisel gelir dağılımında temel olarak iki ölçüt bulunmaktadır. Birincisi, ülkedeki toplam geliri nüfusa bölerek kişi başına düşen milli gelir hesaplanmaktadır. 2014 yılı itibariyle Türkiye’ de kişi başına düşen milli gelir, yıllık 10,389$ Amerikan dolarıdır. İkinci ölçüt ise , ülke nüfusunu, en düşük gelirli grup ile en yüksek gelirli gruba doğru, %20’lik dilimli beş eşit gruba ayırmakta (Örnek: Tablo 1) ve her gruba ait milli gelir hesaplamaktadır. Her dilimin toplam milli gelirden aldığı pay hesaplanarak beş grup arasında karşılaştırma yapılmaktadır. En düşük gelirli %20’ lik dilim ile en yüksek gelirli %20′ lik dilimin milli gelirden aldıkları paylar arasında büyük bir farkın olması adil olmayan gelir dağılımına işaret etmektedir (Kuştepeli ve Halaç, 2004:7).

Tablo 1 – Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirine göre sıralı yüzde 20’lik gruplar: 2013-2014
 kişisel gelir dağılımı
Kaynak: TUİK

Tablo 1, 2013 ve 2014 yılına ait kişisel gelir dağılımını göstermektedir. Tabloya göre, 2014 yılında bir önceki yıla göre Gini katsayısında yaklaşık olarak 0,009 puanlık bir azalma ve gelir dağılımında bir iyileşme söz konusudur. Toplumun en zengin %20’ sinin gelirinin en yoksul %20’ sinin gelirine oranı şeklinde hesaplanan P80/P20 oranı daha öncede belirtildiği gibi 8 kat ve daha fazla olması halinde toplumsal bunalımlara sebep olmaktadır. Bir önceki yıla göre 7,7’den 7,4’e gerilediği görülse bile bu oranın 7.4 olması halen  toplumda gelirin adil dağılmadığını göstermektedir.

Kişisel gelir dağılımında, bireylerin belli bir süre boyunca elde ettikleri gelir miktarları göz önünde tutulduğundan,  bu dağılım bireyler arası gelir eşitsizlikleri araştırmalarında önemli bir yer tutmaktadır. Bu gösterge ile en yüksek ve en düşük gelir grupları arasındaki farklar ve bu eşitsiz dağılıma yol açan mekanizmalar incelenmekte ayrıca hanehalkının toplumun hangi kesimlerini temsil ettiği belli olmadan toplumdaki çeşitli sınıflardan bağımsız bir dağılım öngörülmektedir (Karluk, 2004:70).

Kişisel gelir dağılımı aynı zamanda,  bir ülkedeki gelir eşitsizliklerinin mevcut durumunun ve zaman içindeki gelişiminin incelenmesini sağlayarak, farklı ülkelerdeki gelir eşitsizliklerinin karşılaştırılmasına ve farklı ekonomik sistemlerin gelir eşitsizliğinde oluşturduğu etkilerin ölçülmesine de imkan tanımaktadır (TÜSİAD, 2000:16).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir