web analytics

kamu harcaması, kamu harcaması nedir ?

kamu harcaması kavramını açıklamadan önce, kamu harcamasını gerektiren kavramları açıklamakta fayda vardır. Her şeyden önce bir kamu harcaması yapılabilmesi için kamusal ihtiyacın doğması gerekmektedir. Kamusal ihtiyaç ise, karşılandığı zaman toplumda fayda ortaya çıkaran ihtiyaçlara denilmektedir.

Kamusal ihtiyaçların karşılanması kamu hizmetleri yoluyla olmaktadır. Kamu hizmetlerini gerçekleştirme fonksiyonunu ise devlet üstlenmektedir.  Devletin üstlenmiş olduğu fonksiyonları yerine getirebilmesi için yaptığı bütün işlemlerin maliyetini oluşturan unsurların toplamı, kamu harcaması olarak tanımlanmaktadır. Örneğin devletin yol yapması, milli güvenliği sağlaması, eğitim fonksiyonu için okullar açması, sağlık hizmeti vb gibi fonksiyonlar için yaptığı harcamalar, kamu harcamaları kapsamında yer almaktadır.

kamu harcamaları

Kamu harcamaları, harcama yapmaya yetkili kuruluşlarca para şeklinde ve kanuni süre içinde bütçede öngörülen ödenek kadar gerçekleştirilmesi gerekmektedir.Merkezi veya yerel yönetimlerin üstlendiği kamu harcamaları, toplumsal nitelikteki ortak ihtiyaçların karşılanması için yapılmaktadır. Siyasi otorite bu harcamaları yaparken, bazen doğrudan büyüme ve kalkınma hızını artırma, gelir dağılımını düzeltme ve kaynak dağılımı iyileştirme gibi çeşitli amaçlara yönelirken bazen de dolaylı olarak özel kesime karşılıksız ödemeler şeklinde gerçekleşmektedir.

kamu harcamasıKlasik maliyecilere göre kamu otoriteleri, kamu harcamalarını kamusal ihtiyaçları karşılamak için gerçekleştirirken, modern maliyeciler kamusal ihtiyaçlarının karşılanmasının yanında ekonomik ve sosyal hayata müdahale etmek için de kamu harcamaların yapılacağını savunmaktadır. Klasik ve modern maliyecilerin kamu harcamaları konusundaki farklı görüşleri, kamu harcamalarını dar ve geniş anlamda iki ayırmakta; klasik maliyecilerin görüşlerinden esinlenen hukuki tanım dar anlamda kamu harcaması olarak, sosyo-ekonomik tanım ise geniş anlamda kamu harcaması olarak ifade edilmektedir.

Dar  Anlamda Kamu Harcaması

Maliye literatüründe dar anlamda kamu harcamaları, harcamayı yapanın hukuki kişiliğini esas almaktadır. Bu açıdan bakıldığında dar anlamda kamu harcamaları, genel ve katma bütçeli idarelerin ve yerel yönetim kuruluşlarının yaptığı harcamalar olarak tanımlanmaktadır.İlkesel olarak merkezi ve yerel yönetim idarelerin bütçelerinde bulunan dar anlamda kamu harcamaları, bu idarelerin dışındaki kuruluşların harcamalarında görülen sistem ve uygulama güçlükleri sebebiyle kamusal kaynakların denetlenmesi açısından halen önemli bir tanım olmaktadır.

Geniş Anlamda kamu harcamaları

Geniş anlamda kamu harcamaları, merkezi ve yerel idare harcamalarının yanı sıra bu idarelerin ekonomik ve sosyal faaliyetleri dolayısıyla yüklendiği harcamaları da içermektedir.

Kamusal hizmetler için kullanılan bütün kaynakları içine alan ve onların gerçek maliyetlerini ortaya koyan geniş anlamda kamu harcamaları tanımı aşağıdaki harcamaları kapsamaktadır;

  •  “Merkezi ve yerel yönetimlerin yaptığı harcamalar,
  • Kamu iktisadi teşebbüslerinin harcamaları,
  • Sosyal sigortaların harcamaları,
  • Topluma yararlı hizmetler yapan kuruluşların harcamaları,
  • Vergi muafiyetleri ve indirimleri,
  • Özel kişilerin yaptıkları bağış ve yardımlar,
  • Devlet aktifinde meydana gelen azalmalar”
Etiketler

Benzer Yazılar

Öneri - Göz Atın

Close