web analytics

Gelir Dağılımı

Bir ülkede, belirli zaman diliminde ortaya çıkan milli gelirin; bireyler, gruplar veya üretim faktörleri arasında bölüşülmesine gelir dağılımı denilmektedir.

Gelir Dağılımı

Gelir dağılımı, bir toplumdaki ekonomik, sosyal ve politik yapıyı açıklamaya yönelim bir kavramdır.  Bu anlamda gelir dağılımı, zengin ve yoksul arasındaki gelir farklılıklarının sebeplerini, üretim araçları mülkiyetinin kimin elinde olduğunu, siyasal katılma ve işgücü örgütlenme düzeylerini, ekonomideki göstergelerin(enflasyon, işsizlik vb)etkilerini, eğitim düzeyini ve emeğin niteliğini açıklamaya çalışmaktadır.

Gelir dağılımı, tarihsel süreçte toplumlar için hep sorun olmakta ve özellikle eşitlik ve sosyal adalet gibi kavramlarla bir toplumu karakterize eden temel göstergelerin başında gelmektedir. Farklı sınıf ve çıkar gruplarından oluşan toplumlarda meydana çıkan gelirin, bu sınıflar arasında nasıl dağılacağı da kaçınılmaz olarak tartışılmaktadır.

Bir ülkede enflasyon, büyüme, işsizlik, bütçe politikaları ve dış ticaret uygulamaları gibi unsurlar gelirin paylaşılmasına etki etmektedir. Bu sebeple, gelirin elde edilmesi kadar, bu gelirin nasıl paylaşılacağı da önem arz etmektedir. Piyasa ekonomisi, ortaya çıkarılan gelirin adil dağıtılmasında iyi bir çözüm sunmadığı için alternatif sistem olan sosyal refah devleti anlayışı benimsenmektedir. Bu anlayış gereği ortaya çıkan refahın kabul edilebilir bir biçimde dağılımı, her ülke için üzerinde durulması gereken bir konu olmaktadır.

Gelir Dağılımı

Küreselleşme ve serbestleşme düzeyinin yükseldiği günümüzde ülke içi etkenler kadar uluslararası gelişmeler bir ülkedeki gelir dağılımını etkilemektedir. Öte yandan, gelir dağılımının ülkenin ekonomik ve toplumsal yaşamı üzerinde çok yönlü etkileri olduğu ifade edilmektedir. Gelir dağılımı, talep yapısı ile bağlantılı olduğundan gelirin ne kadarının tüketime gideceğine geliri elde edenler de karar vermekte, gelir dağılımının biçimi ve bunu etkileyen politikalar ekonomik büyümeyi etkilemektedir.
Piyasa sürecinin işlemesiyle oluşan gelir dağılımı, birincil gelir dağılımı olarak ifade edilmektedir. Fakat devlet, özellikle bu dağılım üzerinde uyguladığı ve değişik düzeyde etkilere sahip olan maliye politikalarına sahiptir. Özel olarak gelir dağılımını düzeltmek için uygulanan politikalara, gelirin yeniden dağılım politikaları adı verilmektedir. Devlet bu politikayı uygularken, kamu harcamaları, kamu gelirleri ve borçlanma gibi maliye politikası araçlarını kullanmaktadır. Özellikle sosyal refah devletinin, gelir dağılımını düzeltmek amacıyla kullandığı en önemli yeniden dağılım politika aracı ise, kamu için yaptığı sosyal harcamalardır . Sosyal nitelikli harcamalar ile devlet, çeşitli gelir grupların, birincil düzeyde piyasanın ortaya çıkardığı gelir dağılımı sonucu elde ettikleri payları değiştirmeye çalışmaktadır.
Gelir dağılımını şekillendiren pek çok etken bulunmaktadır. Bu etkenler, üretim araçları mülkiyeti, kamu hizmetlerinin düzeyi, maliye politikası, sosyal kurumlar ve politikalar, toplumsal-geleneksel ilişkiler, mal hizmet ve faktör piyasalarının rekabet yapısı, işgücünün örgütlenme düzeyi ve dikey ve yatay hareketliliği, nüfusun sınıfsal ve sektörel dağılımı ve toplumun demokratikleşme düzeyi; siyasal katılma biçimleri, eğitimde fırsat eşitliği vb. olarak karşımıza çıkmaktadır. Gelir dağılımı bu etkenlerin tümünün bir ürünü ve göstergesidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir